Wyższa kwota wolna od podatku w 2027 r.? Firmy powinny już robić symulacje

Zapowiedź wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza o możliwej wyższej kwocie wolnej od podatku od 2027 r. potwierdził europoseł PSL Krzysztof Hetman. Obecnie kwota wolna wynosi 30 tys. zł, a sztandarowa obietnica wyborcza zakłada podniesienie jej do 60 tys. zł. W rządzie trwają negocjacje dotyczące wariantów, w tym stopniowego dochodzenia do wyższej kwoty, ale nie ma jeszcze decyzji o terminie wprowadzenia zmian.

Według wyliczeń doradców podatkowych Grant Thornton podniesienie kwoty wolnej do 60 tys. zł podwyższyłoby pensję netto maksymalnie o 300 zł miesięcznie. Zmianę najbardziej odczułyby osoby zarabiające od ok. 6,1 tys. zł brutto. Politycy mówią też o podniesieniu drugiego progu podatkowego, co dodatkowo wpłynie na rozliczenia pracowników i koszty pracodawców.

Z perspektywy firmy nie są to tylko hasła polityczne, ale konkretny scenariusz zmiany obciążeń podatkowych, który może wpłynąć na wysokość wynagrodzeń netto, a tym samym na atrakcyjność ofert pracy czy planowane podwyżki.

Każda zmiana w skali podatkowej oddziałuje na dwa obszary: pracowników (wyższe wynagrodzenia netto) oraz pracodawców (konieczność aktualizacji systemów płacowych, budżetów i prognoz). Jeśli zmiana wejdzie w życie od 2027 r., firmy mają czas na przygotowanie się, ale tylko pod warunkiem, że zaczną planować odpowiednio wcześnie.

Ważny jest też aspekt społeczny: podwyższenie kwoty wolnej bywa odbierane jako wzrost wynagrodzeń, choć tak naprawdę obciążenie po stronie pracodawcy pozostaje takie samo. To istotne w komunikacji wewnętrznej i planowaniu kosztów zatrudnienia. Dla firm kluczowe jest odróżnienie faktycznego wzrostu kosztów pracy od zmiany obciążeń podatkowych po stronie pracownika.

Firmy powinny już teraz przeanalizować, jak ewentualne zmiany przepisów wpłyną na ich procesy kadrowo-płacowe i budżety. Oto praktyczna lista działań, które warto wykonać, zanim projekt ustawy trafi do Sejmu.

Ludzie i role: Dział kadr i księgowość muszą znać aktualne stawki i progi podatkowe, ale to nie wszystko. Warto, aby informację o planowanych zmianach otrzymali także menedżerowie odpowiedzialni za budżety zespołów oraz osoby zajmujące się rekrutacją — oferty wynagrodzeń często podawane są w kwotach netto lub brutto, a zmiana kwoty wolnej zmienia ich relację.

Sytuacje nietypowe: Zmiany przepisów oznaczają konieczność przeliczenia wynagrodzeń w wielu scenariuszach — nie tylko standardowych etatów, ale też umów cywilnoprawnych, pracowników łączących kilka etatów, osób z ulgami podatkowymi czy pracujących za granicą. Warto przygotować się na przypadki, w których wysokość zaliczki na PIT zmieni się w trakcie roku podatkowego, jeśli ustawodawca zdecyduje się na wprowadzenie kwoty wolnej stopniowo.

System i narzędzia: Sprawdź, czy programy kadrowo-płacowe pozwalają na szybką zmianę parametrów podatkowych bez konieczności ręcznego przeliczania. Jeśli firma korzysta z zewnętrznego biura rachunkowego, warto ustalić harmonogram wdrożenia zmian. Ważne jest też przygotowanie systemów budżetowych i arkuszy kalkulacyjnych na scenariusz podwyższenia kwoty wolnej do 60 tys. zł oraz podniesienia drugiego progu.

Przegląd wewnętrzny: Zanim wejdą w życie nowe przepisy, warto wykonać wewnętrzny audyt procesów płacowych. Sprawdź, czy wszystkie warianty wynagrodzeń (stałe, zmienne, premie, benefity) są poprawnie klasyfikowane podatkowo i czy ewentualna zmiana progu nie wpłynie na wysokość składek czy innych świadczeń. Wewnętrzna weryfikacja pozwala uniknąć błędów w pierwszych miesiącach po zmianie przepisów.

W całym procesie pomocne może być doradztwo rachunkowo-finansowe — eksperci pomagają przygotować scenariusze kalkulacji i przegląd procesów kadrowo-płacowych przed wejściem w życie nowych regulacji.

Zmiany w podatkach to moment, w którym warto zweryfikować nie tylko same wyliczenia, ale cały proces naliczania wynagrodzeń. Audyt wewnętrzny obszaru płac pozwala sprawdzić, czy firma ma aktualne tabele podatkowe, czy systemy są gotowe na zmianę parametrów oraz czy dane pracowników (np. ulgi, oświadczenia PIT-2) są kompletne i poprawne.

Regularny przegląd — niezależnie od zmian przepisów — pomaga uniknąć ryzyka błędów w deklaracjach podatkowych i problemów z ZUS. W przypadku wejścia w życie nowych regulacji firma, która przeprowadziła taki audyt, może szybciej i bezpieczniej wdrożyć nowe stawki.

Każda zmiana skali podatkowej to nie tylko kwestia polityczna, ale konkretne wyzwanie organizacyjne dla działów kadr i księgowości. Niezależnie od tego, czy zmiany wejdą w 2027 r., czy później, warto traktować zapowiedzi jako sygnał do sprawdzenia własnych procedur.

Firmy, które przygotują się wcześniej, zyskają przewagę: unikną chaosu przy wdrażaniu nowych przepisów, będą mogły lepiej zaplanować budżety na 2027 r. i spokojnie poinformować pracowników o wpływie zmian na ich wynagrodzenia.